Vier eeuwen diplomatieke vertegenwoordiging

Het Palais de Hollande is het beginpunt van de themawandeling Op audiëntie bij de sultan. Hier in een oase van rust aan de beroemde en bruisende Ỉstiklal Caddesi, immers, is het Nederlandse Consulaat-Generaal in Istanbul gehuisvest en van hier liepen Nederlandse ambassadeurs naar het Topkapι Paleis van de sultan.

Het Palais de Hollande werd gebouwd in 1714 in opdracht van de eerste Nederlandse gezant Jacobus Colyer. Na zijn overlijden kocht de toenmalige ambassadeur Cornelis Calkoen het van de weduwe van Colyer. Daarna ging het gebouw over in handen van de directie van de Levantse Handel in Amsterdam.

Na de opheffing van deze directie in 1826 werd het paleis bezit van de Nederlandse staat en is sindsdien altijd in gebruik geweest als zetel van de diplomatieke vertegenwoordiging in Istanbul. Het Palais de Hollande is het oudste bezit van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in het buitenland.

Verwoesting en vernieuwing

De stenen onderbouw van het oorspronkelijke gebouw, de zogenaamde ‘kamelengang’ is nog bewaard. Het bovenste deel van het pand was gebouwd van hout, typisch voor het Istanbul van die tijd. Deze houten bovenbouw brandde tot tweemaal toe af: in 1767 en in 1831. De brandweer in die tijd was niet vrij van corruptie en alleen tegen betaling werd iets gedaan om een brand te bestrijden.

In 1859 werd het Palais herbouwd, ditmaal in steen, in de stijl van een Italiaans palazzo. De architect was de Italiaan G.B. Barborini. Om de herbouw te kunnen financieren werden in 1858-1859 twee gebouwen, die aan de kant van de Ỉstiklal Caddesi lagen, verkocht.


Kapel

Op het terrein van het Nederlandse Consulaat-Generaal in Istanbul staat de Nederlandse Kapel, gebouwd in 1711. Een ambassade in Turkije mocht over een eigen kapel beschikken, maar deze was dan ook uitsluitend bedoeld voor gebruik door de ambassadeur, zijn huisgenoten en het ambassadepersoneel. Voor iedereen toegankelijke kerken bouwen was toegestaan in Turkije, maar het was duur en aan strenge regels gebonden. Colyer bedacht daar een oplossing voor. Hij vermomde 'zijn' kerk als magazijn. De Turkse autoriteiten vermoedden tijdens de bouw wel dat ze om de tuin werden geleid. De architect van de sultan kwam regelmatig de vorderingen bekijken, maar liet de bouw uiteindelijk met rust. 

De Nederlandse kapel is het oudste gebouw op het terrein. Vroeger werd het gebruikt door de protestantse en de calvinistische gemeente van Istanbul. Nu wordt het nog elke zondagochtend gebruikt door de Union Church of Istanbul, een verenigd internationaal protestants kerkgenootschap. Tijdens de kerkdiensten zit de kapel overvol want het genootschap kent zo'n 240 leden uit 40 verschillende landen. Regelmatig moet worden uitgeweken naar de kelder onder de kerk, vanwaar de dienst dan ook te volgen is. Als dank voor het gebruik van de kapel wordt gebeden voor Zijne Majesteit de Koning.

Kanselarij

Rechts van het hoofdgebouw, in de tuin, staat de kanselarij, het werkgebouw van het Nederlands Consulaat-Generaal. Op deze plaats stond vroeger het huis van de dragoman, de tolk, van de ambassade.

Bezichtigen

Tenzij u er voor speciale activiteiten of consulaire zaken moet zijn, kunt het Palais de Hollande helaas niet zomaar betreden en bezichtingen. U kunt het alleen vanaf het toegangshek aan de Ỉstiklal Caddesi bekijken. Het Consulaat-Generaal heeft het Palais in het verleden wel eens op Open Monumentendag, traditioneel in de eerste helft van september, opengesteld voor bezichtiging. Of dat ook dit jaar weer zo zal zijn, is nog niet bekend. Raadpleeg de website en de Facebook-pagina van het Consulaat-Generaal en ook deze website voor nadere informatie.

Adres: Istiklal Caddesi 197, Beyoğlu, Istanbul

Foto 1: Toegangspoort Palais de Hollande.
Foto 2: Voorgevel Palais de Hollande.
Foto 3: Zicht op de kamelengang en de tuin achter het Palais de Hollande.
Foto 4: Nederlandse Kapel.